“In online onderwijs staat de menselijke connectie centraal.” Interview met alumnus Lieselot Declercq van d-teach onlineschool.

Alumnus Lieselot Declerq is mede-oprichter van d-teach, de eerste online school van België die intussen ook is uitgegroeid tot expertisecentrum voor online trainingen voor bedrijven. Ze startte de onderneming samen met haar zus Annabel - ook UGent-alumnus – binnen het UGent DO!- student-ondernemerschap. Later – in 2020 – kwam Koen Verlaeckt - ook een UGent- alumnus - aan boord van de online school voor de verdere internationalisering van hun activiteiten. De organisatie werd recent geselecteerd door de Europese Commissie om deel te nemen aan hun Digital Education Accelerator programma en zo de krachten te bundelen met andere scholen in Europa. “Deze interactie met andere collega’s brengt heel veel inspiratie om te innoveren in onze eigen aanpak.” aldus Lieselot.

Wat heeft jou (en je mede-oprichters) geïnspireerd om met een online onderwijsplatform te starten?

“Online leren kent geen grenzen en dat heeft vele voordelen.”, licht Lieselot toe. “ Toen ik dertien jaar geleden voor een aantal maanden naar Brazilië vertrok voor mijn onderzoeksstage pedagogische wetenschappen aan de UGent, gaf ik ook individuele begeleiding aan een jongen. Hij vroeg me tijdens die maanden verder met hem in contact te blijven en individuele lesbegeleiding te bieden. Zo begon ik met online lessen via Skype en dat beviel ons beiden heel goed. We hielden toch een sterke band samen en ik kon hem op afstand ook verder helpen.”

Lieselot spreekt ook uit eigen ervaring met online leren. “Tijdens mijn studies onderwijswetenschappen aan de Open Universiteit Nederland was ik actief als leraar lager onderwijs. Ik combineerde mijn job met deze studies en dat was enkel mogelijk door de flexibiliteit van het online leren. Ik zag deze voordelen voor niet alleen levenslang lerenden, maar ook voor jongeren met specifieke noden. Dankzij het bestaan van student-ondernemerschap aan de UGent kregen mijn zus en ik de kans en ook de motivatie om het concept van een virtuele school en digitaal onderwijs verder te onderzoeken en uit te werken.”
 

Wat maakt jullie benadering van online onderwijs uniek?

“Toen bleek dat er in Vlaanderen geen afstandsonderwijs bestond voor jongeren, besloten we om dit zelf op te starten, vanuit de overtuiging dat op deze manier vele bruggen kunnen gemaakt worden: tussen buitenland en binnenland, tussen school en thuis, tussen technologie en mens. Afstandsonderwijs laat ook toe om jongeren met specifieke noden gericht te ondersteunen: ik denk bijvoorbeeld aan expats, impats, topsporters, maar ook “digital nomads” en kinderen met neurodiverse aandoeningen. Dit alles is mogelijk vanuit een volledig virtuele school voor jongeren die geen toegang hebben tot een fysieke, traditionele school. Het kan ook volledig complementair en versterkend werken ten aanzien van het traditionele onderwijs.

“Toen we startten met online leren, was er helemaal geen kwaliteitskader voor online lesgeven en leren in Vlaanderen. We moesten dus internationale partners zoeken, en zo kwamen we in Australië terecht, de bakermat van het afstandsonderwijs. We hebben toen samen met Griffith University en met steun van VLAIO een eigen pedagogisch raamwerk ontwikkeld voor online lesgeven en leren. Hierbij staat de menselijke connectie centraal. Zo zijn onze online opleidingen steeds een combinatie van synchrone online lessen met asynchrone online opleidingen. We hebben ook geïnvesteerd in de nodige kritische competenties binnen het team. Zo hebben we intussen een adviseur digitale vaardigheden, een adviseur professionalisering en een schoolleider."

Hoe personaliseer je het onderwijs voor verschillende culturele achtergronden en leerbehoeften?  En hoe zorg je voor die 'menselijke connectie'?
“Binnen onze online school hebben we voor elke student een persoonlijke leraar. Die worden met elkaar gematcht bij de aanvang van de lessen. We stemmen  daarbij af op de individuele leernoden en de culturele noden en achtergrond. Met de komst van artificiële intelligentie zijn we nu ook samen met de UGent aan het onderzoeken hoe virtuele study buddies ondersteuning kunnen bieden aan de leraren om op die manier nog meer te kunnen schalen met ons gepersonaliseerd online onderwijs. Op deze manier zouden we nog meer jongeren wereldwijd ondersteuning kunnen bieden.
Wij gebruiken ook tal van afwisselende didactische methoden. Het is niet een ‘one shot show’. De kunst zit in de afwisseling, variatie en differentiatie. Een heel concreet voorbeeld is de toepassing van de specifieke rollen die nodig zijn voor online lesgevers. Nergens ter wereld kan je op dit moment een opleiding volgen om ‘online lesgever’ te worden. Wij geloven sterk dat dit een kerncompetentie moet en zal zijn van iedere lesgever in de toekomst. Dus zetten we hier ten volle op in. Om digitaal onderwijs succesvol te laten zijn, moeten onze leraren uitgerust worden met de nodige vaardigheden voor al deze rollen."

Je hebt met d-teach een geweldig project opgezet, vanuit student-ondernemerschap. Heeft de UGent jou goed voorbereid op deze ondernemersreis?
“Ja, heel zeker. Ik ben de UGent heel dankbaar voor de ondersteuning en vooral ook het vertrouwen, het geloof in het kunnen. DO! (het expertisecentrum voor student-ondernemerschap aan UGent) gaf vele kansen om als student een onderneming op te zetten: flexibiliteit met examens, advies van proffen, contacten met netwerken zoals VOKA en Vlerick. Maar ook de contacten met TechTransfer om de brug tussen onderwijs, onderzoek en industrie makkelijker te maken en juridisch, strategisch ook raad te vragen, bleken bijzonder waardevol.”

Heb je nog een band met de UGent?
“Ik heb alleen maar positieve herinneringen aan de UGent en beleef ze nog steeds. Dankzij het onderzoek, de jobmogelijkheden, de vele contacten over de verschillende faculteiten en de onderzoeksprojecten waar we samen aan werken. Op dit moment heb ik nog steeds sterke banden met mijn faculteit (Psychologische en Pedagogische wetenschappen) omdat er twee doctoraatstrajecten lopen van de UGent in samenwerking met d-teach. Daarnaast, zijn we ook betrokken in projecten bij diverse faculteiten die op ons een beroep doen voor de ontwikkeling van hun online lesmateriaal of opleiding.
En recent organiseerden we ook samen met de UGent en de Vlaamse Universiteiten en Hogescholenraad (Vluhr) een event over AI en de impact op onderwijs en het levenslang leren tijdens de Belgische economische missie naar Australië. Dergelijk partnerschap is cruciaal om samen impactvolle stappen te zetten en een verschil te maken in de maatschappij.”
 

Heb je nog advies voor student-ondernemers of studenten die twijfelen om de stap te zetten?
“ Als je twijfelt, zeker springen. Zo moet je er later nooit spijt van hebben dat je het op zijn minst niet geprobeerd hebt. Het is een ongelofelijk avontuur en leerproces, niet alleen voor jouw onderneming, maar ook voor jezelf.  Laat je omringen met mensen die complementair zijn aan jezelf.  En tot slot, wees wendbaar en flexibel, zodat je kan inspelen op maatschappelijke noden en tendenzen.”